Rozdział 13 Zarządzanie społecznością inwestorów

Dlaczego warto (i trzeba) podtrzymać relację z inwestorami; Jakich narzędzi w tym celu używać; Jakich korzyści oczekiwać, z jakimi zagrożeniami się liczyć

Pielęgnowanie długoterminowej i owocnej relacji z mikroinwestorami powinno być dla Ciebie równie ważne, co ich pozyskanie – jeśli nie bardziej! Sekretem jest prowadzenie jej w taki sposób, aby oznaczała obopólne korzyści, wyzwaniem – ilość zaangażowanych w nią osób. 

Po zamknięciu kampanii i wywiązaniu się z najbardziej podstawowych zadań względem nowych wspólników (druk akcji, zgłoszenie zmian do KRS itd.) łatwo jest popaść w inercję. Kończy się propaganda sukcesu a wraz z nią maleje częstotliwość komunikacji. Inwestorzy szybko przestają czuć się częścią przedsięwzięcia, a Ty tracisz bezcenną wartość, jaką mogą zaoferować Twojemu startupowi. 

Uniknij tego za wszelką cenę. Pomogę Ci w tym. 

Po pierwsze, obowiązki 

Teraz ponosisz odpowiedzialność już nie tylko przed sobą i resztą zespołu. Grupa ludzi zainwestowała w Twoją spółkę własne pieniądze. Podjęli ryzyko i mają pełne prawo oczekiwać od Ciebie i od zarządu działania w sposób odpowiedzialny, a w przypadku wątpliwości – udzielenia wyjaśnień.

To nie wszystko. W zależności od tego, czy Twój startup ma formę spółki akcyjnej czy z o.o., nowym współwłaścicielom przysługują nieco inne prawa.

[quote img=”http://wethecrowd.pl/ecf/wp-content/uploads/2018/05/Lucyna-Warda_FundsFly.jpg” primary=”Lucyna Warda” secondary=”Dyrektor zarządzający w Fundsfly S.A.” click=”true”]{p}W przypadku, gdy inwestorzy nabywają drogą crowdinvestingu udziały w spółce z o.o., to zasadą jest, że wszyscy wspólnicy mają równe prawa i obowiązki, a zakres ich uprawnień w spółce zależy od liczby posiadanych udziałów. Kodeks spółek handlowych stanowi, że wspólnicy spółki z o.o. powinni być traktowani jednakowo w takich samych okolicznościach. Oznacza to, że wspólnik może współdecydować o losach spółki poprzez udział w zgromadzeniu wspólników oraz wykonywanie na nim prawa głosu. Im większą liczbą udziałów dysponuje tym co do zasady większą liczbą głosów dysponuje podczas podejmowania uchwał wspólników. Mniejszościowi udziałowcy mogą wpływać na sprawy spółki np. poprzez zawieranie porozumień co do wykonywania prawa głosu. {p}W przypadku, gdy inwestorzy nabywają drogą crowdinvestingu akcje w spółkach akcyjnych, zakres ich uprawnień uwzględnia m.in. prawo do udziału w zysku spółki, prawo do udziału w walnym zgromadzenia wraz z prawem głosu oraz prawo żądania informacji o spółce od zarządu podczas walnego zgromadzenia. {/p}{p}Porównując zakres wpływu na losy spółki pomiędzy wspólnikami spółki z o.o. a akcjonariuszami spółki akcyjnej, to realny wpływ mają inwestorzy, którzy zainwestowali w spółkę z o.o.{/p}[/quote]
[quote img=”http://wethecrowd.pl/ecf/wp-content/uploads/2018/05/Arek-Regiec_Beesfund.jpg” primary=”Arkadiusz Regiec” secondary=”CEO w Beesfund” click=”true”]{p}W przypadku pozyskania kapitału przez spółkę akcyjną lub komandytowo-akcyjną, obowiązkowym elementem relacji z akcjonariuszem jest wymagane przez ustawę walne zgromadzenie akcjonariuszy, zwoływane raz do roku poprzez ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym lub listownie w przypadku akcji imiennych. W zależności od strategii i celów poza kapitałowych przeprowadzenia publicznej emisji akcji, projektodawcy może bardziej zależeć na wykorzystaniu tzw. Walnego do podtrzymywania bezpośrednich relacji z bazą akcjonariuszy, pełniących jednocześnie rolę ambasadorów spółki. Wówczas warto zadbać o dostarczenie zaproszenia na walne zgromadzenie bezpośrednio do każdego z osobna listem poleconym lub pocztą elektroniczną. Przykładem takiego podejścia była akcja browaru kraftowego Inne Beczki, który podczas emisji dokonywanej na naszej platformie każdemu akcjonariuszowi obiecał zaproszenie na “najlepsze walne w historii kraju”. {p}Jeżeli celem akcji ECF było jednak głównie pozyskanie kapitału i działania marketingowe, emitent ograniczy się raczej do zamieszczenia ogłoszenia o zwołaniu WZA w Monitorze Sądowym i Gospodarczym”. Przykładowo, Towarzystwa Biznesowe S.A postanowiły stworzyć “najbardziej networkingowe walne w dziejach” zwiększając potencjał swojej działalności poprzez budowanie relacji pomiędzy akcjonariuszami.{/p}[/quote]

Prawa wspólników w sp. z o.o. i akcyjnych

W olbrzymim skrócie, Twoje podstawowe obowiązki względem wspólników obejmują: 

• podejmowanie w konsultacji ze wspólnikami decyzji w kwestiach bezpośrednio związanych z ich interesem (jak zmiany w strukturze własności).
• w przypadku spółki z o.o., organizację (zwyczajnego) zgromadzenia wspólników, które powinno odbyć się w terminie sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego;
• w przypadku spółki akcyjnej bądź komandytowo-akcyjnej, organizację (zwyczajnego) walnego zgromadzenie akcjonariuszy, które powinno zostać zwołane w terminie sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego;
• kwartalne informowanie o wynikach i stanie finansowym spółki (wzrost przychodów, wskaźnik EBIDTA, sprzedaż itd.);
• udzielanie informacji nt. spółki na prośbę inwestorów, o ile nie wyrządza to szkody spółce (np. przez ujawnienie tajemnicy handlogwej);

[quote img=”http://wethecrowd.pl/ecf/wp-content/uploads/2018/05/Łukasz-Banach_JedenŚlad.jpg” primary=”Łukasz Banach” secondary=”CEO w JedenŚlad” click=”false”]{p}Jesteśmy spółką z o.o. i zarządzamy relacjami z inwestorami regularnie poprzez, zamkniętą, dedykowaną grupę na Facebooku, newslettery oraz komunikację bezpośrednią (telefoniczna/mailowa).{p}Komunikacja najczęściej dotyczy kwestii formalnych oraz tematów inwestycyjnych związanych z zakupem skutera i włączenia go do sieci i zarabiania na nim (taką możliwość dawaliśmy jako bonus dla inwestorów).{/p}[/quote]

Po drugie, wartości 

Ojciec współczesnego zarządzania, Peter Drucker, powiedział kiedyś: umiejętności można się nauczyć, ale nie wartości. Coś w tym jest. Wartości się po prostu wyznaje. Ja wobec tego zachęcam Cię nie tylko do wywiązywania się z obowiązków względem wspólników, ale również do kierowania się dobrym obyczajem. 

Te cztery wartości: 

• transparentność, 
• szczerość, 
• komunikatywność, 
• serdeczność, 

to klucz do zaufania inwestorów. Ich dobry interes powinien stać na pierwszym miejscu, dlatego zatajanie jakichkolwiek informacji nt. stanu spółki jest drogą do kompromitacji i trwałego zepsucia relacji. Dlatego jeżeli sprawy nie idą we właściwym kierunku, poinformuj o tym wspólników. Nie bój się, że stracą do Ciebie zaufanie. Raczej docenią Twoją otwartość i zaoferują wsparcie. W końcu ich pieniądze także są na stole. 

Jeżeli zależy Ci na transparentnej i szczerej relacji, to informuj również o tym, co się udało. Zawrzyj w newsletterze lub na grupie informacje o nowych klientach, usprawnieniach produktu bądź usługi, wzmiankach medialnych, czy perspektywach na pozyskanie większego inwestora. O informowaniu o kondycji finansowej spółki pisałem już wcześniej i naprawdę zależy mi na tym, aby traktować to bardziej jako obowiązek względem społeczności inwestorów niż dobry obyczaj. 

[quote img=”http://wethecrowd.pl/ecf/wp-content/uploads/2018/05/Lucyna-Warda_FundsFly.jpg” primary=”Lucyna Warda” secondary=”Dyrektor zarządzający w Fundsfly S.A.” click=”true”]{p}Obok usankcjonowanych prawnie form zarządzania relacjami z inwestorami, takich jak np. zwoływanie zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia akcjonariuszy, istnieje jeszcze metod. Wśród nich: {p}- mailingi do inwestorów informujące o sytuacji spółki, głównie o jej rozwoju, sukcesach, np. o podpisaniu znaczącej umowy z nowym klientem;{/p}{p}- utrzymywanie relacji za pośrednictwem platformy ECF; {/p}{p}- raz na kwartał informowanie mailowo o wynikach finansowych (np. ile zarobiliśmy w PLN lub % wzrost przychodów, wskaźnik EBIDTA, ile jednostek produktu sprzedaliśmy);{/p}{p}- informowanie o postępach w realizacji celów inwestycyjnych, na które spółka pozyskała środki od inwestorów;{/p}{p}- organizowanie spotkań z inwestorami, np. w formie rocznych podsumowań.{/p}{p}Oczywiście ważne jest informowanie o postępach w realizacji celów inwestycyjnych, na które spółka pozyskała środki od inwestorów. Im ten kontakt jest częstszy, tym silniej jej wiarygodność wzrasta i tym samym buduje sobie historię, z którą mogą zapoznać się inni inwestorzy. W ten sposób otwiera się nowe perspektywy rozwoju spółki. {/p}[/quote]
[quote img=”http://wethecrowd.pl/ecf/wp-content/uploads/2018/05/Bartosz-Michałek_INIjob.jpg” primary=”Bartosz Michałek” secondary=”CEO w iniJOB” click=”false”]Przesyłam cyklicznie na koniec miesiąc wiadomość mailową z podsumowaniem rozwoju biznesu. Wszyscy inwestorzy są na liście mailingowej. Jeżeli jest taka konieczność rozmawiam indywidualnie z zainteresowanymi. Mam poczucie, że inwestorzy mają komfort we współpracy. Zdarza się, że oferują coś od siebie, choć ich aktywność była największa na początku współpracy – później systematycznie spadała. Spodziewam się, że kiedy spółka jako taka wejdzie w jeszcze bardziej dynamiczną fazę rozwoju to wspólnicy staną się bardziej aktywni.[/quote]

Po trzecie, zagrożenia 

Zarządzanie relacjami z inwestorami może nieść ze sobą także ryzyka. Niektóre z nich mogą być w Twoim wypadku potencjalne, inne realne, ale z pewnością warto jest mieć je z tyłu głowy. Oczywiście, większość z tych zagrożeń może zaistnieć przede wszystkim w przypadku spółek z o.o. ze względu na prawa przysługujące udziałowcom (chyba, że – jak to ładnie podkreślają prawnicy – statut spółki stanowi inaczej 😉 ). 

• Kradzież i wyciek wrażliwych danych, który może mieć miejsce w przypadku posiadania dużej ilości drobnych wspólników. Jeden lub kilku z nich może przekazać je konkurencji, oczywiście bez Twojej wiedzy. 
• Zmowa wspólników. Twoi mikroinwestorzy, mając ze sobą kontakt na forum oraz wgląd w cap table, mogą tworzyć ze sobą wewnętrzne koalicje i próbować przeforsować własną wizję rozwoju spółki lub blokować Twoje decyzje. 
• Sianie defetyzmu. Czasem trafia się jeden inwestor, który nabył kilka akcji czy udziałów tylko po to, aby móc ponarzekać. Pojawia się regularnie na grupie dyskusyjnej. Zadaje mnóstwo pytań, lubi robić dużo hałasu, kocha być w centrum uwagi. Nie możesz go zbanować… ale możesz liczyć na reakcję społeczności. 

Gdyby zrealizował się którykolwiek z powyższych scenariuszy, to sygnał, że czas poważnie rozważyć ograniczenie zakresu informacji, którymi dzielisz się z inwestorami. Pamiętaj jednak, aby nie stosować zasady odpowiedzialności zbiorowej! Kryzys w relacji ze wspólnikami nie oznacza, że z automatu wszyscy wspólnicy chcą działać wbrew Tobie. Mogą być tacy, którzy pomogą Ci uporać się z sytuacją. 
[quote img=”http://wethecrowd.pl/ecf/wp-content/uploads/2018/05/Jakub-Szajdziński_ENSIS.jpg” primary=”Jakub Szajdziński” secondary=”Partner Zarządzający w ENSIS Kancelaria Prawna Cioczek & Szajdziński” click=”false”]Zagrożenia wynikające z posiadania większej ilości udziałowców (spółka z o.o.) są znacznie większe, niż w przypadku posiadania większej ilości akcjonariuszy (spółka akcyjna). Decydując się na oddanie części udziałów lub akcji w ręce inwestorów musimy pamiętać o tym, aby nie oddać zbyt dużo, co mogłoby wiązać się z utratą władzy nad spółką lub oddaniem im dodatkowych uprawnień, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązujących lub mogą wynikać z zapisów umowy lub statutu spółki.[/quote]

Po czwarte, korzyści 

Napisałem o obowiązkach, dobrych obyczajach i zagrożeniach, jakie wiążą się z zarządzaniem relacjami z inwestorami. Pora na korzyści, bo jeśli nabierzesz wprawy w tej niełatwej sztuce, akcjonariusze/udziałowcy zaoferują Ci dziesiątki rąk do pomocy… jeśli nie setki, uwzględniając ich network.  

Czego możesz oczekiwać od społeczności, jeżeli Wasza relacja układać się będzie poprawnie? 

• Testowanie pomysłów i feedback. Dysponujesz dostępem do kolektywnej inteligencji na wyciągnięcie dłoni. Wykorzystaj to. Poproś o opinie lub propozycje w zakresie rozwoju strategicznego czy działań marketingowych. Wspólnicy niekoniecznie będą stanowić adekwatną reprezentację grupy docelowej Twojego produktu czy usługi, ale również w tym kontekście ich zdanie ma wartość.  
• Crowdsourcing kompetencji i kontaktów. Tam, gdzie kończy się zasięg Twojej osobistej sieci kontaktów oraz umiejętności zespołu, tam otwiera się luka, którą wypełnić może społeczność. Każdy mikroinwestor dysponuje jakimś zestawem umiejętności i kontaktów, którymi może podzielić się z Twoim startupem dla wspólnej korzyści. Jeśli pomnożysz to kilkudziesięcio- lub kilkusetkrotnie, przekonasz się, jak potężne możliwości otwiera grupa ludzi współpracująca dzięki Web 2.0. 
• Crowdsourcing promocji. Twoi wspólnicy to jednocześnie adwokaci marki, której są przecież częścią. Sami chętnie wypromują reklamę produktu czy usługi, komunikaty nt. nowych klientów i informacje o sukcesach. To buduje wiarygodność w oczach interesariuszy i dotarcie do nowych klientów. 
• Dalsza inwestycja. Zaufanie, udana współpraca oraz wiedza o spółce i otoczeniu rynkowym może zachęcić dotychczasowych mikroinwestorów do partycypowaniu w kolejnej emisji. Im lepsze będą Twoje relacje, tym większa szansa na to, że wspólnicy będą gotowi zainwestować więcej niż za pierwszym razem, wiedząc, że to dobrze ulokowany kapitał. Nie ma chyba lepszego argumentu przemawiającego za troszczeniem się dobre relacje ze wspólnikami. 

[quote primary=”Piotr Pokrzywa” secondary=”Prezes Zarządu w Cydrownia S.A” click=”false”]Wysyłamy cykliczny newsletter, w którym informujemy o ważnych wydarzeniach z życia spółki, jej sukcesach, a także pomysłach biznesowych. Dzięki akcji crowdfundingowej pozyskaliśmy liczne grono akcjonariuszy – ciekawych i zaangażowanych osób, które w wielu tematach oferują nam pomoc i wsparcie w realizacji naszych projektów. Liczymy też na owocne spotkania przy okazji Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, w którym po raz pierwszy wezmą udział akcjonariusze z rundy finansowania crowdfundingowego. [/quote]